II. Bayezid – İç İstikrar, Savaşlar ve Batı ile İlişkiler (1481–1512)

IIBayezid

II.Bayezid Portresi

 Fatih Sultan Mehmet’in ölümünden sonra tahta çıkan II. Bayezid, imparatorluğun yükselme sürecini devam ettirdi. II. Bayezid, babası Fatih Sultan Mehmet’in fetihçi politikalarını bir süre sürdürse de, özellikle iç istikrarı sağlamaya yönelik önemli adımlar attı.
II. Bayezid’in Tahta Çıkışı ve İsyanlar
II. Bayezid’in tahta çıkışı, imparatorluk için oldukça zorlu bir başlangıç oldu. Fatih Sultan Mehmet’in ölümünün ardından, taht kavgaları başladı. Oğulları arasında ciddi bir mücadele yaşandı. Bayezid’in tahta çıkmasında önemli bir rol oynayan kardeşi Şehzade Cem, bu mücadele sırasında pek çok sadık asker kazandı ve kısa bir süre için Konya’da tahtını ilan etti. Ancak, II. Bayezid’in başarılı askeri hamleleri sayesinde Cem, sonunda İtalya’ya sürgün edildi.
II. Bayezid’in tahta çıkışını sağlamlaştırmasının ardından, imparatorlukta iç huzursuzluklar yavaşça azalmaya başladı. Ancak, yine de bazı yerel beylikler ve memlükler ile olan ilişkilerde zaman zaman gerginlikler yaşandı.
Osmanlı İmparatorluğu’nda İdari Reformlar ve Ekonomik Gelişim
II. Bayezid, iç istikrarı sağlamanın yanı sıra, Osmanlı’nın idari yapısını da güçlendirdi. İlk olarak ekonomi üzerinde yoğunlaştı. Tarım, ticaret ve vergi sistemleri üzerinde reformlar yaparak, Osmanlı ekonomisinin temellerini güçlendirdi. Ayrıca, İstanbul’un tekrar büyümesini sağladı. Şehirdeki altyapı projeleri hız kazandı, yeni saraylar ve medreseler inşa edilerek kültürel yapılar pekiştirildi.
Sürekli savaşlar ve fetihler nedeniyle, Osmanlı Devleti’nin merkezî yapısı zaman zaman zayıflıyordu. Bayezid, bunun bilincinde olarak, daha fazla merkeziyetçi bir yönetim anlayışına odaklandı ve yönetici kadrolarının daha güçlü bir şekilde eğitilmeleri için eğitim sistemini iyileştirdi. Ayrıca, yeniçeri ocağını ve orduyu modernize etti.
II. Bayezid Döneminde Dış İlişkiler
II. Bayezid, dış ilişkilerde de önemli adımlar attı. Batı'dan gelen tehditlerle başa çıkabilmek için, Avusturya Dükalığı ve Venedik Cumhuriyeti gibi güçlü düşmanlarla karşı karşıya kaldı. 1484’te Venedik’le yapılan Venedik Osmanlı Antlaşması ile ticaret yolları üzerindeki denetim sağlandı. Bu dönemde, Osmanlı'nın Akdeniz’deki hâkimiyeti pekişti.
Bayezid’in Batı ile ilişkilerindeki en belirgin meselelerden biri, Papa’nın Osmanlı’ya karşı oluşturduğu Haçlı Seferleri olmuştur. II. Bayezid, bu tür tehditleri bertaraf etmek için diplomatik çözümler geliştirdi ve zaman zaman iç karışıklıkları fırsat bilerek Batı'nın Osmanlı'ya yönelik girişimlerini engelledi.
Memlüklerle Olan İlişkiler ve Mısır Seferi
Osmanlı, Memlük Sultanlığı ile ilişkileri yeniden gözden geçirdi. II. Bayezid, Memlük Sultanı ile diplomatik ilişkiler kurarak, Mısır’ın kontrolünü elde etme noktasında daha temkinli bir yaklaşım sergiledi. Memlükler, Osmanlı’nın doğuya açılan kapısıydı ve bu bölgedeki etkilerini artırmak isteyen Osmanlı, zaman zaman bu iki devlet arasında denge kurmaya çalıştı.
Bayezid, daha çok iç meselelerle ilgilenmek istediği için, doğuda doğrudan bir savaş başlatmak yerine, Memlükler’le bazı toprak anlaşmaları ve ticaret yolları üzerinde anlaşmalar yaptı.
Son Yıllar ve II. Bayezid’in Tahttan Feragati
II. Bayezid’in yönetimi boyunca Osmanlı İmparatorluğu, savaşlardan daha çok diplomasi ve iç yönetimle güçlenmeye devam etti. Ancak, Bayezid’in son yıllarında, halkın hoşnutsuzluğu arttı. Yavaş yavaş **Osmanlı topraklarında devlete karşı protestolar yükseldi. Bunun sebeplerinden biri de savaşların getirdiği yüksek vergiler ve askerî harcamaların halk üzerinde yarattığı baskılardı.
Sonunda, II. Bayezid, tahtını oğlu Yavuz Sultan Selim’e bırakma kararı aldı. 1512’de Bayezid tahttan feragat etti ve emekli olarak Demirtaş’a çekildi. Yavuz Sultan Selim, babasının yerine geçtikten sonra, Osmanlı’yı yeni bir fetih yolculuğuna çıkaracak ve doğuya yönelerek büyük değişimlere sebep olacaktı.
Geri ileri
;